Thai APEC Study Center

ประวัติความเป็นมาศูนย์ศึกษาเอเปค (Thai APEC Study Centre : TASC)

          ศูนย์ศึกษาเอเปค (Thai APEC Study Centre : TASC) จัดตั้งขึ้นตามมติรัฐมนตรี ซึ่งเห็นชอบให้ตั้งศูนย์ศึกษาเอเปค ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539 โดยในเบื้องต้นศูนย์ฯ อยู่ภายใต้การบริหารของสถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ตั้งแต่ พ.ศ. 2539 – 2546) การจัดตั้งศูนย์ฯ นี้เป็นไปตามข้อผูกพันต่อที่ประชุม APEC Leader’s Education Initiatives ที่เมืองซีแอตเติ้ล ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2536 โดยผู้นำสมาชิกเอเปคทั้ง 18 เขตเศรษฐกิจในขณะนั้น ได้มีฉันทามติให้สมาชิกทุกเขตเศรษฐกิจจัดตั้ง APEC Study Center ขึ้น เพื่อเป็นศูนย์กลางในการติดต่อ ประสานงาน และเสริมสร้างความเข้าใจอันดีในกลุ่มสมาชิกเอเปค รวมทั้งเป็นศูนย์กลางทางวิชาการที่จะส่งเสริมการศึกษา การวิจัย และการเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับเอเปค ทั้งภายในประเทศและระหว่างสมาชิกด้วยกัน ปัจจุบันมี APEC Study Center ที่เป็นสมาชิกเครือข่าย APEC Study Centers Consortium (ASCC) มากกว่า 50 แห่งทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

          ต่อมา เมื่อโครงการตามมติที่ประชุม APEC Leader’s Education Initiatives สิ้นสุดลงมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้ดำเนินการเสนอต่อคณะรัฐมนตรีผ่านทบวงมหาวิทยาลัย เพื่อขอจัดตั้งศูนย์ศึกษาเอเปค โดยแยกส่วนงานออกจากสถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา และยกฐานะเป็นหน่วยงานเทียบเท่าคณะ/สำนัก/สถาบัน ซึ่งที่ประชุมคณะกรรมการทบวงมหาวิทยาลัย ในการประชุมครั้งที่ 1/2546 เมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2546 มีมติว่า เนื่องจากคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539 เห็นชอบให้จัดตั้งศูนย์ศึกษาเอเปค ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดังนั้น การปรับเปลี่ยนโครงสร้างการบริหารงานของศูนย์ฯ จึงอยู่ในอำนาจของมหาวิทยาลัยที่จะดำเนินการได้เอง โดยไม่ต้องนำเสนอขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี

          ดังนั้น ที่ประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 2/2547 เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 จึงมีมติให้จัดตั้ง “ศูนย์ศึกษาเอเปคและศึกษาความร่วมมือในภูมิภาคแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์” เพื่อรองรับการขยายภารกิจให้ครอบคลุมภูมิภาคต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น และอนุมัติระเบียบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารงานศูนย์ศึกษาเอเปคและศึกษาความร่วมมือในภูมิภาคแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เรียกโดยย่อว่า ศอภ.มธ และมีชื่อภาษาอังกฤษว่า APEC and Regional Cooperation Study Center, Thammasat University เรียกโดยย่อว่า ARCS-TU มีสำนักงานตั้งอยู่ที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต โดยให้มีฐานะเป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัย

          ต่อมาที่ประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 3/2549 เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2549 ได้พิจารณาอนุมัติให้จัดตั้ง “ศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์” (International Cooperation Study Center, Thammasat University : ICSC) โดยให้ศูนย์ศึกษาเอเปคอยู่ภายใต้ศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศฯ นอกจากนี้ ให้จัดตั้ง “ศูนย์ศึกษาความร่วมมือเอเชีย” (ACD Study Center) ขึ้นโดยอยู่ภายใต้ศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศฯ เช่นกัน ศูนย์ศึกษาความร่วมมือเอเชีย นี้ได้รับการสนับสนุนโดยกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยงานสนับสนุน ด้านการศึกษาวิจัย ประสานกิจกรรมระหว่างประเทศสมาชิก ACD และให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในเรื่อง ACD รวมทั้งพัฒนาองค์ความรู้เกี่ยวกับ ACD นอกจากนี้ ในปีเดียวกัน ที่ประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 9/2549 เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2549 มีมติรวมศูนย์ศึกษาการระหว่างประเทศ (Center for International Studies : CIS) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศฯ

          เมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2556 ที่ประชุมสภามหาวิทยาลัยมีมติให้มีการปรับโครงสร้างองค์กรของศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศฯ ใหม่ โดยรวมศูนย์ออสเตรเลียศึกษา (Australian Studies Centre) มาอยู่ภายใต้ศูนย์ศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศฯ และให้เปลี่ยนชื่อเป็น “สถาบันศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์” (Thammasat Institute for Study of International Cooperation : TISIC) โดยมีสถานภาพเทียบเท่าคณะ และอนุมัติระเบียบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารงานสถาบันศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2556

          ต่อมาเมื่อมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เปลี่ยนสถานะเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐและได้ออก “ข้อบังคับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ว่าด้วยการจัดตั้งและแบ่งส่วนงานของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2559” ซึ่งกำหนดให้สถาบันศึกษาความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปลี่ยนเป็น “สถาบันอาณาบริเวณศึกษา” และรวมเอาศูนย์ศึกษาเอเปคเข้าไว้เป็นส่วนหนึ่งของสถาบันฯ